دری به باغ پریشانی- علی محمد محمدی

                (۱)

دکتر شریعتی میگوید در دربار سلطان محمود غزنوی چهارصد راس شاعر به مداحی مشغول بودند تا با ثناگویی خویش خاطر مبارک همایونی سلطان را خوش سازند ! 

 می خواستم  تبریکی هم بگویم به شاعر عزیز دربار ـ علی معلم دامغانی ـ به خاطر انتصابش در سمت انتخابی ریاست فرهنگستان هنر ایران !!! 

                 (۲)              

 سرور ارجمندم محقق،مترجم و شاعر عزیز و نام آشنا _آقای علیرضاخانی_مدام بخاطر ننوشتن سروده های کردی شماتتم می کنند تا اینکه امروز در صندوق پستی ام، دوست و همولایتی ام _آقای رئوف ایران نژاد_ در ایمیلی شعر بومی رو از من خواسته بودند با احترام و ارادت به این دوستان یک دیالوگ را در وبلاگ کردی ام (سه رته زن) که آدرسش  http://www.chavir.kordiblog.com/می باشد قرار می دهم و اینجا هم یک غزل را ...  ( برگ زردیست تحفه ی پاییز )  : 

 گُزیدم از میان مرگ ها ٬اینگونه مردن را:

ترا چون جان فشردن در بر آنگه جان سپردن را         

                                                                          «زنده یاد حسین منزوی» 

من از هستی نمی خواهم بجز پیش تو مردن را 

   نمی خواهم خوراکی جز غم عشق تو خوردن را 

             تو را می خواهم آنگونه که گویی جسم روحش را

                         جدایی ناپذیر و تنگ یکدیگر  فشردن را  

                                بدون تو تنفس هم ملال آورترین چیز است 

                                   تو شیرین می کنی اما، شرنگ تلخ مردن را 

                           بمیران! زنده کن ! فرقی ندارد ،  باز می خوانم 

                             هزاران بار دیگر ،  با تو شعر دل سپردن را 

              مرا از عشق می ترسانی و غافل از آنی که

                برای ماهیان ساده ست :  مشق آب خوردن را  

      به مرده شور بسپاری تنم آنجا که یارایش 

       نباشد بارِ سنگینِِ غمت ، بر دوش بردن را 

                     دلت می آید آیا با چنین شاگردِ عشق خود 

                          همیشه بازگویی درسِ بی روحِ فسردن را !؟

                                       تو که این را برای من نمی خواهی غزلبانو ! ؟  :

                                                   خیالِ با تو بودن ، با خودم به گور بردن را  

                                         اگر چه خوب می دانم که تا بوده چنین بوده 

                                          که عاشق می دهد آخر، بهای دل سپردن را ! 

بعداز چاپ مجمموعه ی ـ دری به باغ پریشانی - درسال ۷۸ توسط انتشارات دارینوش فکر نمی کردم با آن شور و شوق ناشی ازچاپ مجموعه  اولم با رکودی ۱۰ ساله مواجه شوم که همه اش از کاهلی ها روزمره ی خودم آب می خورد و حالا تا یکی دوماه دیگه، گزینه غزل  بچه های ایوان را که شصت غزل عاشقانه است و با مقدمه ی زنده یاد حسین منزوی تحت عنوان ـ همه از عشق -  به دوستداران شعروادب عرضه خواهم کرد فرصتی خواهم داشت تا غیر از غزلهای این سالهای اخیر بعضی از کارهای مجموعه ی دری به باغ پریشانی را هم در وبلاگم قراردهم و این یکی از آن شعرهاست که به (ف-ن)تقدیم کرده بودم وزمستان ۷۵ سروده شده است   

جز همین سرزنش خویش، چه از دست دلم می آید

وقتی از دست من، اینگونه دو ابروت، بهم می آید 

             آسمانم به زمین می رسد از بستن پلکِ تر تو

             وبه تاراج خوشی های دلم، لشگر غم می آید 

                   بعد از آن حادثه ی تلخ ،که آنگونه تو را رنجانید

                  دیگر از عشق ، گریزانم و از خویش ، بدم می آید 

        "الِفی" بودم و از غصّه ی نا دیدن تو ، " دال" شدم

         نوبت ماست ، بپرسیم : به ابروی تو خم می آید؟! 

    اندکی حوصله ! تا شرح دهم ، آنچه گذشت این دو سه سال

    گیرِ ما، آدم پر حوصله ای – مثل تو – کم می آید: 

چند وقت است، هوای دل من ، یکسره ابرآلود است

پیٍ پاییزِ زمین سوز ، زمستانِ ستم می آید 

            حس بد بینی ام ، آنقدر فزون گشته، که بد پندارم

           بر سرِ شانه ی مجروحم، اگر دست کرم می آید 

                       موجم و قسمتم آشفتگی و دربدری شد ، ز ازل

                         تازه ، اینگونه نباشم! ز تنم بوی عدم می آید 

          بخت برگشته و بی روح و زمینگیرم و . . . اما ، دلخوش:

                    کان پری وارِ مسیحا نفسِ نیکقدم می آید

تو دل نمی شکنی ! این خلاف معمول است 

و بی قرار منی ، این خلاف معمول است  

همین که عاشقِ من بوده ای و من : معشوق 

که من تو و تو منی !  این خلاف معمول است  

چو مرد ره به بیابان ، نهاده ای سرِ عشق 

مگر نه اینکه زنی !؟  این خلاف معمول است  

مباد ! اینکه چنین می کشی تو ، منّت خار 

برای گل دهنی ،  این خلاف معمول است  

تمام بار غمم ، یک تنه به دوش تو است 

ز نازکانه تنی ،  این خلاف معمول است  

تو سرو اوج نشینی ، اگر چنین خود را 

به خاک می فکنی ، این خلاف معمول است  

در این جهان پر از رنگ و نفرت و نیرنگ 

ز عشق دم بزنی ، این خلاف معمول است 

همین که دیده ی کوری شفا نمی گیرد 

ز بوی پیرهنی ، این خلاف معمول است ! 

من عاشقانه به جای تو باز خواهم گشت 

اگر تو پس بزنی ! این خلاف معمول است 

بیا دوباره تو معشوقه باش ! عاشق من ! 

مگو چنین سخنی : «  این خلاف معمول است! »

چند وقت است ، نمی بینمت ، ای ساده ی من !

                                            مثنوی نوشٍ غزل ریز ، پریزاده ی من !

به تو بخشید ، خدا ، این همه زیبایی را

                             و به تحسین تو ، این طبع خداداده ی من

قطره ای از مَی چشمان تو را ، نوشیدم

                         که بدان مست شد، این ساغر بی باده ی من 

به کجا می بری ام؟ ای هدف مبهم و دور!

                        آخرش ، سر به کجا می نهد این جاده ی من؟

می کِشد، سمت خودش ، جذبه ی چشمان تو، آه !

                             کهربا وار ، از این فاصله، بُرّاده ی من

کاش می شد ، بوَزی، ای نفَس فروردین!

                               قبل از آنی که ، بیندازدم از پا، دی من

اینچنین سخت ، که مستوجب قهر تو نبود

                             به گناهی – که نکرده – دل افتاده ی من

باز هم ، می رسی و نان و کمی غصه‌ی تو

                            می شود سفره ی عصرانه ی آماده ی من

باز هم ، می رسی و پیش خودت ، می گوئی :

                           چه پریشان شده ، این عاشق دلداده ی من!

دو سه ماهیست که بدجور دلم چشم به راهت دارد

چه کند این دل بیچاره ٬ که عادت به نگاهت دارد

نکند باز غروری ـ که نداری٬  گُل من !  گُل بکند

دل عقرب زده ام٬ چشم به اعجاز گیاهت دارد

رمضان است ودلم لک زده تا  کَی رسی از راه ٬ عزیز !

عید من  بسته به باز آمدن چهره ی ماهت دارد

بعدِ تو لایه ای از غم ٬ به دل آینه ام جا خوش کرد

حال این آینه٬ چشمی به تو و پاکیِ ‌ « آهت » دارد

در خور شأن  تو یکدندگی و  سنگدلی٬ نیست گُلم !

لحظه ای خوب بیاندیش ٬  گناه است ٬ کراهت دارد

نه سلامی ٬ نه علیکی !‌‌‌ اقلاً  بدرقه ی راهش کن

این مسافر که نیازی به  « خدا پشت و پناهت »  دارد

تو همان ابری و من تشنه ترین دانه‌ ی پا بسته‌ی خاک

رویشم بسته به بارندگی گاه به گاهت دارد

...و سالی دیگر 

چند وقت پیش عزیزی برایم نوشته بود چرا دست ازسراین ماه مرداد بر 

نمی داری!؟  بنده خدا راست هم می گفت !  (پارسال اول مرداد.... )   یا (پیراهن سرخ غروب هفتم مردادرا...) که درهمین پست های قبلی هستند حالا مجبورید یک مطلب مردادی دیگرم را باز هم تحمل کنید! البته قول می دهم آخرین پست مردادم باشد !هرچند اینبار متفاوت است !

امسال 27 مرداد بیاید که چی!؟ اینهمه سال چه گلی به سرخودم و روزگار  زده ام 

 که حالا بزنم !؟ گیرم یک سال دیگر به سنم اضافه شد ! جوانتر شده ام که جشن بگیرم ؟! مگرنه اینکه:

  الاغ لنگ بخت من به سربالایی تشویش 

   و اسب تند روی عمرم امّا در سرازیری

ما که دیگر به بالای گردنه رسیده ایم از این به بعدش هم سرازیریست ! به سوی دیسک کمر ! به سمت ناراحتی های کبد و کلیه و ریه و...! با سرعت زیاد به طرف ملاحظه و محافظه کاری! به سوی ایستگاه باز نشستگی و...  

حالا حوادث تلخ امسال را هم به اینها بیافزایید ببینید چه معجونی خواهد شد!؟ لابد اگراز نداها و سهراب هاومحسن ها خجالت نمی کشیدم سفارش یک کیک سی چهل طبقه هم میدادم  و روی هرکدام یک شمع می گذاشتم تا من هم جزو کسانی باشم که این روزها کاری جزخاموش کردن شمع ها ندارند ! گفتیم ازحال و هوای کودتای یک روز پس از۲۲خرداد ۱۳۸۸بیرون بیاییم  و کمی نفس تازه کنیم آمدیم و رسیدیم به یک روز قبل از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲  !

اگر نبود یادآوری دوستان  همین را هم از یاد خودم برده بودم!  

 اگرچه هیچ گل مرده، دوباره زنده نشد اما  

 بهار در گل شیپوری، مدام گرم دمیدن بود 

                                        تهران -۵/۱ بامداد سه شنبه۲۷مرداد۸۸

غزلی از روزهای دور و به همین مناسبت : 

 هنوز دست زمانه مجال اگر دهدم 

                                 دری به عشق گشایم دوباره روی خودم 

 دوباره آمده فصل قشنگ چیدن تو 

                                       که باز از گل نام تو پر شود سبدم 

 سه سال می شود آری سه سال طاقت سوز 

                                               نجنبم آخرش این انتظار می کشدم 

 بیا ز خاک برویانم ای بهار وجود !

                                           و گرنه بی تو بپوسم در این دیار عدم 

  چو برکه ارزشم ای ماه !  همنشینی توست 

                                            بدون تو به پشیزی کسی نمی خردم  

  چو برّه رام تو اَم، اینچنین رهام مکن 

                                              نبودنت برهوتیست گرگ می دردم 

  میان کوچه ی زلفت ببین! که گم شده ام 

                                                  که بی چراغ نگاه تو، راه نابلدم 

 چرا مثل گذشته ها برای من نمی میری!؟ 

                                             وحتی یک سراغ ساده هم از من نمی گیری 

 تو که گفتی سوار سرنوشت خویش می باشی 

                                          چه شد حالا چنین بازیچه ی دستان تقدیری!؟ 

 تو مثل صبح شنبه زندگی از روت می بارید  

                                               ولی حالا شبیه عصر جمعه زرد و دلگیری 

 من از تو درس عشق و زندگی آموختم،بانو ! 

                                      چرااز عشق، ازمن، ازخودت، اززندگی سیری!؟ 

  الاغ لنگ بخت من به سربالایی تشویش 

                                                  و اسب تندروی عمرم اما در سرازیری 

   و عشقی که در ایام جوانی منجمد گردید 

                                            به جنبش آمده حالا در این هنگامه‌ی پیری 

   به باباطاهرعریان خبرده حال و روزم ر ا  

                                             سیه چشمی کمان ابرو زده بر بال مو تیری 

   نشسته تیر مژگونش به پیشانی احساسم 

                                             و بسته تار زلفونش به دست وپام زنجیری  

   واما تو !  تو ای بید پریشان خاطر تقدیر 

                                         چرااین سایه ات را از سر من برنمی گیری!؟

 پارسال...

پارسال ، اول مرداد سر ساعت هفت 

               نبش آن کوچه ی باریک دل از دستم رفت!

یک نفر آمد و در جان وتنم شعله کشید 

               باز هم قصه ی همسایگی آتش و نفت ! 

         . . . . . . . . 

                            . . . . . . . .  

 من و تو  

من و تو هر دو به یک شهر و ز هم بی خبریم 

هر دو دنبال دل گمشده ای ، دربدریم 

ماکه محتاج نفسهای همیم ، آه ! چرا 

از کنار تن یخ کرده ی هم می گذریم؟ 

ما دو کبکیم – هواخواه هم – اما افسوس 

هردو پر بسته ی چنگال قضا و قدریم 

آسمان ، یا که قفس !؟ آه ! چه فرقی دارد 

سر پرواز نداریم که بی بال و پریم 

حال ، دیگر من و تو ، فاصله مان فرسنگ است 

گرچه دیوار به دیوار هم و "در " به "دریم " 

همه ترسم از این بود : می آید روزی 

من و تو هر دو به یک شهر و ز هم بی خبریم 

غزلی از زنده یاد حسین منزوی :  

( تقدیم به همه کسانی که سر  سبزشان زبان سرخشان را به بریدن می دهد!!!!! ) 

               پیرهن سبز  

ای غرق به خون پیرهن سبز تن دوست!        وی بیرق گلگون برافراشتن دوست !  

چون جامه ی پرنور انالحق زن منصور          ای شاهد بر دار شهادت شدن دوست 

در لحظه ی دیدارتو هم اشکم وهم رشک     زان بوسه ی آخرکه زدی بر دهن دوست 

از صافی سبز تو  گذر کرد  خوشا تو      خونی که فرو ریخت به خاک وطن دوست 

گفتیم مگر  حرز  حفاظش شوی اما          تقدیر چنین خواست که باشی کفن دوست  

بودی تو ودیدی که چه سیراب شکفتند:         آن چهار شقایق به بهار  بدن دوست  

ای جامه ی جان گشته زافلاک گذشته    ای غرق به خون پیرهن ـ ای پیرهن دوست! ـ

اغور به خیر خوب من !  شال و کلاه کرده ای! 

باز ، بگو کدام ساده را تباه کرده ای !؟ 

                                              باز خمار چشم تو دل که را ربوده است؟ 

                                             کدام بنده را –  چو من – نصیبش آه کرده ای ! 

 که را کشانده ای به دام بی نجات عشق خود؟ 

 کدام سر به زیر را به در  ز  راه کرده ای؟ 

                                           کدام چشم و گوش بسته را نشانه رفته ای؟ 

                                                   " برای کی بساط رنج روبراه کرده ای " ؟

  مرنج اگر چنین بدون پرده حرف می زنم 

 چرا که روز روشن مرا سیاه کرده ای  

                                        گرفتی از من آسمان ، نشاندی ام به روی خاک 

                                                        جهان کوچک مرا شکنجه گاه کرده ای 

 هر آنچه را فرشتگان به سالها نکرده اند 

  تو ای فرشته زمین به یک نگاه کرده ای 

                                                 روز به فکر روی تو ، شبم به یاد موی  تو  

                                                     مرا اسیر این خیال راه راه کرده ای 

 قبول می کنم که عشقم اشتباه بوده است 

  تو نیز اعتراف کن که اشتباه کرده ای 

                                                                تو را خدا برای من نیافرید از ازل

                                                    بدان که در حق کسی دگر، گناه کرده ای  

  ای نگاهت...!!

ای نگاهت آفتاب ظهر تیر !!

آب شد برف نگاهم ناگزیر !

 
هم شبیه سروی و هم مثل بید  

با تو  ام  بالا بلند سربه زیر !

بس که دنبال تو راه افتاده ام  

ردّ پایم حک شده در این مسیر !

روزها  و  ماهها و   سالها 

صبر کردم آمدی اما چه دیر !

حال دیگر بارش سیلابی ات 

کم نخواهد کرد داغ این کویر !

هرچه دارم از دل وجان مال تو  

خاطراتت را فقط  از من مگیر  ! 

     عذابی دگر  !! 

دو سه روز است دلم در تب و تابی دگر است !  

به نظر می رسد آغاز عذابی دگر است !! 

گرچه کبک دلم  از چنگ عقابی رسته  

بال و پر بسته ی چنگال عقابی دگر است !! 

هرچه گویم دل غفلت زده ام ! خواب بس است !!  

این نه آن چشمه ی جوشان که سرابی دگر است! 

ولی افسوس که دل ـ این دل وامانده ی من ـ !! 

نیست آگاه واز این خواب به خوابی دگر است ! 

بازهم در به در کوه و بیابان گشتن !  

این همان عاقبت خانه خرابی دگر است !!